In samenwerking met het Nyama-festival vertoont Lumen NÖMADAK TX met vooraf de korte film FOLI. De regisseur van FOLI is te gast, samen met de band Mokumfoli. Zij vertellen over instrumenten en muziek uit beide films én laten hun eigen repertoire horen!
Ook dit jaar neemt het Nyama-festival (gelukkig) weer even bezit van het filmhuis: op vrijdag 24 juni met een combinatie van film en live muziek. Voorafgaand aan een Baskische muzikale wereldreis is de Nederlandse kortfilm FOLI te zien, over ritme in het Afrikaanse Guinée. De regisseur daarvan is aanwezig bij de voorstelling. Een van de medewerkers aan deze film is muzikant in de Amsterdamse percussieband Mokumfoli, die na de hoofdfilm in Lumen zal optreden.
In de zinderende muziekdocumentaire NÖMADAX TX reizen twee Baskische txalaparta-spelers van poolcirkel tot Sahara, India en Mongolië om samen met de lokale bevolking verrassende muziek te maken. De Basken doen veel exotische locaties aan, tonen spetterende natuur, soms met een vleugje politiek. In de zinderende finale komt, door een sterk staaltje montage en editing, alles samen. Tweede plaats Beste IDFA-documentaire aller tijden.
Mokumfoli bestaat uit Rutger van der Ree (balafoon, een soort xylofoon), Thomas Bonekamp (balafoon), Albert Distelbrink (kora, een 21-snarige harp) en Hassie Dune (bolon, een soort bas-kora). Mokumfoli vormt de eerste generatie Nederlandse djembespelers die instrumenten en muziek uit West Afrika spelen. Zij brengen een gevarieerd programma gebaseerd op traditionele en nieuwe muziek uit Mali en Guinée. In hun zoektocht naar verfrissing combineren zij hun instrumenten in aangename muzikale combinaties.
FOLI van regisseur Thomas Roebers (te gast bij de voorstelling) laat het ritme zien in het dagelijkse leven in Baro, een Malinka-dorp in Guinée. Muzikant Thomas Bonekamp van Mokumfoli werkte mee aan FOLI en is frequent Baskenland-bezoeker, het land van de txalaparta, het percussie-instrument dat als rode draad fungeert in de Baskische muziek-documentaire NÖMADAK TX.
Het jaarlijks terugkerende wereldculturenfestival met veel muziek barst zaterdag 25 juni weer los op het Doelenplein en gaat zondag verder in de Poptahof. Beide dagen zijn er op meerdere podia bands, is er allerlei (straat)theater en zijn er diverse workshops. Je kunt je verliezen in het werelddorp en de wereldmarkt, bijkomen in een Marokkaans theehuis en voor de kleineren is er een Kinderparadijs met circus. Als voorafje start Nyama op donderdag 23 juni al met een Werelds Straatdiner in de Kromstraat. Meer info op de website van het Nyamafestival, of bekijk meteen het makkelijk te printen programmaoverzicht.
De zinderende muziekdocumentaire volgt twee Baskische txalaparta-spelers (Igor Otzoa en Harkaitz Martínez) naar afgelegen oorden overal ter wereld, op zoek naar nieuwe geluiden en stemmen. De txalaparta (afgekort ‘tx’) is een soort uit de kluiten gewassen xylofoon die door twee mensen in dialoog wordt bespeeld. De spelers reizen naar de Sami in Lapland, naar Saharavolkeren in Noord-Afrika, naar Mongoolse nomaden en naar een Indiase minderheid. Overal proberen ze van ter plekke gevonden materiaal (steen, hout en zelfs ijs) een txalaparta te maken, om daar vervolgens samen met de bewoners muziek mee te maken, in een mix van Baskische en lokale sound. Zo vormt de ‘nomadische txalaparta’ een ontmoetingsplaats tussen mensen en culturen.
In de poll voor beste IDFA-documentaire aller tijden bereikte de film de tweede plaats, en dat is heel begrijpelijk: veel muziek (van Mongoolse keelzang tot pulserende Saharawoestijnmuziek), veel exotiek (de Sami in hun felgekleurde traditionele dracht en bont India), veel natuur (eindeloze steppen, woestijn en bevroren land) en zelfs een vleugje politiek (de muzikanten die zelf tot een minderheidsgroep in Spanje behoren, gaan langs bij achtergestelde of nomadische groepen, zoals kastenloze Indiërs en onderdrukte bewoners van de westelijke Sahara). Muziek verbroedert en dat zie je aan de genietende blikken van de toeschouwers. En waarschijnlijk heeft u zelf ook zo’n blik aan het eind van de film, wanneer in een spetterend gemonteerde finale alle muzikale eindjes aan elkaar worden geknoopt.
regie: Raul de la Fuente, Spanje 2006, 89min
Klik hier onder voor de trailer:
©2006 - 2009 Stichting Filmhuis Delft